Van leiders verwachten we dat ze rationele beslissingen nemen. Dat ze hun hoofd koel houden, emoties niet de overhand laten nemen en mensen zo objectief mogelijk beoordelen. Maar kun je je emoties eigenlijk wel buiten de deur houden als je leidinggeeft?

Stel dat je als manager een team moet samenstellen voor een belangrijk project. Je hebt meerdere goede mensen tot je beschikking. De één heeft meer ervaring, de ander kent de klant beter en met een derde heb je eerder prettig samengewerkt. Wie kies je? En waar baseer je die keuze op? Grote kans dat je brein allang een voorkeur heeft, nog voordat jij je daar zelf bewust van bent. Je brein reageert namelijk al voordat jij daar zelf erg in hebt. Automatisch en razendsnel. De vraag is dus niet óf emoties en intuïtie een rol spelen in je leiderschap, maar wat je ermee doet.

Je eerste ingeving is vaak al het fundament van je besluit, vertelt psycholoog en dr. Andreas Wismeijer op Managementsite.nl. Hij heeft een passie voor de evolutionaire oorsprong van menselijk gedrag én hoe je dat inzet in je werk als manager.

Stel, je wilt een nieuwe auto en je twijfelt tussen twee modellen. Dan is volgens Wismeijer in de hersenen al te zien welke kant je op neigt, links of rechts, vóórdat jij zelf doorhebt welke auto jouw voorkeur heeft. Wismeijer: “Het brein heeft de keuze eigenlijk al gemaakt. Jij moet alleen nog op het ‘knopje’ drukken. Je kunt vervolgens een nachtje slapen, voors en tegens afwegen en alles nog eens rationeel bekijken. Toch kom je uiteindelijk vaak weer uit in de buurt van die eerste voorkeur. Heb je die eerste ingeving overruled? Dan blijft er onderweg iets knagen. Dat maakt intuïtie een belangrijke raadgever. Al vinden we het vaak spannend om erop te vertrouwen, omdat het voelt als gissen.”

Wat is intuïtie?
“Intuïtie is een verzamelnaam voor duizenden processen die je brein registreert zonder dat jij het doorhebt. Die drie McDonald’s-reclames die je vanochtend passeerde op weg naar je werk? Ook die hebben iets met je brein gedaan, zelfs als je ze niet meer kunt opnoemen. Je brein verwerkt dus voortdurend informatie zonder dat jij daar bewust bij stilstaat. En dat kan waardevolle informatie opleveren.”

Moet je als leider dan altijd je eerste gevoel volgen?

“Nee. Vertrouw zeker op je eerste ingeving, je emotie en je intuïtie, maar leg er een cognitief randje overheen. Dat is als het ware de check tussen wat je brein automatisch doet en wat jij vervolgens daadwerkelijk doet. Bij een beslissing kan je eerste ingeving een waardevolle raadgever zijn. Je brein heeft allerlei informatie en eerdere ervaringen verwerkt en komt razendsnel tot een voorkeur. Je bewuste denken helpt je vervolgens om die voorkeur te toetsen: klopt mijn gevoel? Welke feiten ondersteunen het? Zie ik iets over het hoofd?”

Datzelfde automatische brein kan zich ook op een andere manier laten gelden. “Stel dat een medewerker tijdens een vergadering iets zegt en je onmiddellijk irritatie voelt. Ook daar heb je niet bewust voor gekozen. De emotie is er al voordat je hebt kunnen besluiten of je geïrriteerd wílt zijn. Weet als manager wat je voelt. Weet wanneer je het voelt en waardoor. En let vervolgens extra goed op je gedrag. Want misschien geef je tijdens een vergadering ongemerkt vaker het woord aan de medewerker die je sympathiek vindt. Neem je een idee van diegene sneller serieus. Of reageer je kritischer op iemand die irritatie bij je oproept.”

Lees hier meer.